18/4/15

3. ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΒΙΑ, 1993



3. ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΒΙΑ
      Μια καλοοργανωμένη κοινωνία καταδικάζει κάποτε τα εντεκάχρονα παιδιά της. Τι να έχει, άραγε, να κρύψει πίσω από μια τέτοια πράξη το φλεγματικό Βρετανικό βασίλειο;
      Τόσες φωνές καταδίκης και ούτε μια φωνή αυτοκριτικής και αυτο-καταδίκης. Ούτε μια φωνή για την ίδια την μήτρα που γέννησε το τόσο τελετουργικό  και αποτρόπαιο φονικό του Λίβερπουλ.
      Και, όμως, τι παραπάνω ήταν ο θάνατος για τα αθώα μάτια δύο παιδιών; Τι παραπάνω από χιλιάδες προγραμματισμένους τηλεοπτικούς θανάτους; Τι παραπάνω από χιλιάδες προγραμματισμένους ψυχαναγκαστικούς τελετουργικούς φόνους; (την τελετουργία δεν την βιώνει ποτέ το θύμα, αλλά πάντα ο θύτης ως απλός θεατής). Μια κοινωνία, οργανωμένη πάνω στις απαξίες του θανάτου - θεάματος, με ποιες άξιες θα καταδικάσει τώρα τα πρώτα θύματα της;
      Κι έρχομαι στα καθ' ημάς. Είναι της μόδας, τελευταία, οι έρευνες για την βία στην νεολαία και τα σχολεία μας. Έρευνες που αναδεικνύουν τα πιο αντιφατικά μηνύματα ωμής βίας και ωμής τρυφερότητας. Έκανα και εγώ την ερευνά μου στις τάξεις που ως καθηγητής διδάσκω. Μετά την προβολή από την τηλεόραση της πολυβραβευμένης αμερικανικής ταινίας "Η σιωπή των αμνών" ζήτησα την γνώμη των παιδιών. Με την βαρύτητα της διαφήμισης και των Όσκαρ, ποιο παιδί θα τολμούσε να φανεί αμύητο στα μυστικά της μοντέρνας τέχνης; Έτσι, καθολική ήταν η αποδοχή της αφηγηματικής και της ερμηνευτικής δεινότητας των συντελεστών της ταινίας.
      Κανένας λόγος για το αν αυτό, που αφηγούμαστε και ερμηνεύουμε, είναι η γοητεία του τελετουργικού εγκλήματος. Πάλι, εδώ, η τελετουργία του θεάματος. Πάλι, εδώ, ο θάνατος - θέαμα ως ουδέτερο υλικό, που μπορούμε να το κάνουμε ό,τι θέλουμε. Η έμφαση στο θέαμα και όχι στο ίδιο το γεγονός που θεάται. Αρκεί να αφηγηθούμε και να ερμηνεύσουμε. Η τέχνη για την τέχνη. Να σκοτώνεις με στυλ. Αυτό έχει σημασία. Το στυλ. Κι αν κάποια εντεκάχρονα το πάρουνε στα σοβαρά, βγουν από τις οθόνες κι αρχίσουν να μας κυνηγούν; ...Ε, τότε καταδικάστε τα!
      Πώς, αλήθεια, να πεις μέσα στις ψυχρές και γκρίζες αίθουσες ενός δημοτικού, ενός γυμνασίου, ενός λυκείου ότι δεν έχει τόση σημασία η αφήγηση και η ερμηνεία αλλά τι αφηγούμαστε και τι ερμηνεύουμε. Πώς, αλήθεια, να πεις ότι όταν αφηγούμαστε και ερμηνεύουμε τηλεοπτικούς φόνους, την ίδια ώρα παραλείπουμε να αφηγηθούμε και να ερμηνεύσουμε τι γύρω, πριν και μετά από κάθε έγκλημα συμβαίνει (π.χ. ορφάνια).
      Καμία τέχνη και καμία δράση δεν μπορεί να οικοδομείται στο κενό. Κι όμως, εμείς καταφέραμε να οικοδομήσουμε ένα ολόκληρο πολιτισμό πάνω σε αξίες και πρότυπα αβάσταχτης βιαιότητας και ακόμη πιο αβάσταχτης ελαφρότητας.
      Μια κοινωνία πληροφοριακή και πληροφορημένη μέσα σε μια τεράστια έρημο άγνοιας. Η βία έπαψε να λέγεται με το όνομα της. Μέχρι και τους πολέμους τους είπαμε ειδήσεις και καθισμένοι στις αναπαυτικές μας πολυθρόνες μπορούμε να τους απολαύσουμε. Το θέαμα είναι, πάντα, συναρπαστικό.
      Ας σταματήσουν, λοιπόν, οι έρευνες για το πώς τα προγράμματα των σχολείων αντιμετωπίζουν την βία. Είναι θαυμάσια τα προγράμματα. Κάποια βιβλία και κάποιες αίθουσες πρέπει να αλλάξουν. Αλλού είναι το ζήτημα...                                                                                                   
  Ενημέρωση 15/12/1993

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.